www.marjoleinopreis.com

Terwijl Nederland vandaag opnieuw lijkt te zijn veranderd in een natte herfstvakantie met centrale verwarming, paraplu's en mensen die klagen dat het "toch geen juni meer is", genieten wij in Noord-Zweden van een stralende zomerdag. Goed, laten we het begrip zomerdag even in Zweedse context plaatsen. Het werd vandaag ongeveer twintig graden. In Nederland zou de helft van de bevolking daar nog een vest bij aantrekken. In Zweden betekent het dat iedereen spontaan naar buiten komt, korte broeken aantrekt en doet alsof de Middellandse Zee zich plotseling heeft verplaatst naar de Botnische Golf.

Vandaag stond er een behoorlijke verhuisdag op het programma. Vanuit Sundsvall reden we verder noordwaarts naar Umeå, een rit van ruim 270 kilometer. Volgens de kaart ging vrijwel de hele route over de E4, de belangrijkste noord-zuidverbinding langs de Zweedse oostkust. Nu moet je bij het woord snelweg in Zweden wel even je verwachtingen bijstellen. Wie denkt aan een Nederlandse autosnelweg met zes rijstroken, matrixborden, filemeldingen en een eindeloze stroom leaseauto's, komt bedrogen uit. De Zweedse E4 lijkt op veel plaatsen eerder op een keurige provinciale weg die af en toe besluit dat twee rijstroken toch wel handig zijn. Er rijden auto's, vrachtwagens, campers, caravans, tractoren, fietsers en soms lijkt het alsof de bewoners van de huizen langs de weg gewoon rechtstreeks vanuit hun voortuin de E4 oprijden. Toch heeft dat ook voordelen. Je rijdt ontspannen, het landschap trekt rustig voorbij en je hebt daadwerkelijk tijd om iets van de omgeving te zien. Dat is prettig, want vandaag reden we door één van de mooiste gebieden van Zweden: de Hoge Kust.

De dag begon weinig hoopgevend. Toen we vanochtend uit de caravan keken, zagen we opnieuw een muur van mist. De kust, de zee en het uitzicht waar we juist voor gekomen waren, waren volledig verdwenen. Alles was grijs. Op zulke momenten vraag je je af waarom je eigenlijk op een terrassencamping met uitzicht staat als dat uitzicht zich hardnekkig verstopt achter een dikke laag bewolking. Eerlijk gezegd hadden we de moed al een beetje opgegeven. Dit leek zo'n dag te worden waarop de wereld niet verder reikte dan enkele tientallen meters.

De dag begon veelbelovend. Toen we vanochtend de rolgordijnen van de caravan omhoog deden, werden we begroet door een strakblauwe lucht en een heerlijk ochtendzonnetje. De Botnische Golf lag er rustig bij, de vogels floten en het leek een heerlijke zomerse dag te worden. Dat optimisme bleek iets te voorbarig. Want zoals inmiddels gebruikelijk op deze reis, kwam er in de loop van de ochtend opnieuw bewolking opzetten. Niet zomaar een wolkje hier en daar, maar dichte bewolking. Voor we het wisten zaten we weer letterlijk in de wolken. De temperatuur zakte naar een frisse 9,5 graden en ineens voelde het alsof iemand ongemerkt de thermostaat van juni had teruggedraaid naar april. Maar goed, een beetje kou houdt ons niet tegen. Dus stapten we in de auto voor een bezoek aan Sundsvall.

Vandaag was het weer tijd om de caravan aan de auto te koppelen en verder noordwaarts te trekken. We verlieten Bollnäs en zetten koers naar Sundsvall, een rit van ongeveer anderhalf uur door een landschap dat onderweg langzaam van karakter veranderde.

Na een paar dagen waarin het leek alsof heel Midden-Zweden probeerde weg te waaien, is de rust eindelijk teruggekeerd. De afgelopen dagen kregen we regelmatig windstoten van ruim 70 kilometer per uur om de oren. Dat is precies het soort weer waarbij je caravan blijft staan waar hij staat, maar waarbij een drone binnen enkele seconden kan veranderen in een ongeleid projectiel richting Finland.

Vandaag hielden we een rustdag op de camping in Bollnäs. En eerlijk gezegd: dat was hard nodig. Niet omdat we volledig uitgeput waren van de afgelopen dagen, maar vooral omdat kamperen een merkwaardige combinatie is van ontspannen en voortdurend bezig zijn.

Vandaag zijn we weer een stukje verder noordwaarts getrokken: van Falun naar Bollnäs. Geen lange reisdag dit keer, want de route bedroeg slechts zo’n 130 kilometer. In Nederland zou zo’n afstand nauwelijks indruk maken, maar hier in Zweden voelt zelfs een korte rit alsof je urenlang langzaam een natuurdocumentaire binnenrijdt.

We staan nog steeds op de camping in Falun. En eerlijk is eerlijk: dat bevalt ons uitstekend. Sommige mensen reizen alsof ze op de vlucht zijn voor de belastingdienst — iedere ochtend om zes uur de caravan aankoppelen, stoelen inklappen, koffie naar binnen gieten en weer honderden kilometers verder. Wij blijken meer het type “rustig sudderen” te zijn geworden.

Vandaag stond een bezoek aan het beroemde mijngebied van Falun op het programma. En eerlijk gezegd: voordat je hier geweest bent, besef je eigenlijk niet hoe belangrijk deze plek ooit voor Zweden – en zelfs voor Europa – is geweest. Je denkt vooraf misschien: “Leuk, een oude mijn.” Maar Falun blijkt veel meer te zijn dan een gat in de grond met een souvenirwinkel erbij.

Vanochtend hebben we de caravan weer aangekoppeld en zijn we verder noordwaarts getrokken: van Nora naar Falun. Het was vandaag geen heel lange rit, zo’n 150 kilometer, maar wel een route om van te genieten. Vooral het eerste deel van de rit – over de kleinere binnenwegen richting riksväg 50 – was werkelijk schitterend. Slingerende wegen door dichte bossen, rode houten huizen tussen de bomen, kleine meertjes die ineens naast de weg opdoken, heuvelachtige vergezichten en hier en daar prachtige Zweedse villa’s met enorme tuinen. Dit is echt het Zweden waarvoor je naar Scandinavië rijdt.

Ik loop een beetje achter met bloggen, dus vandaag meteen maar verslag van drie dagen tegelijk: donderdag, vrijdag en zaterdag (dan heb ik morgen een ‘vrije dag’). Dat klinkt meteen alsof we een enorm avontuurlijk programma hebben afgewerkt, maar eerlijk gezegd bestond een groot deel van die dagen uit wandelen, koffie drinken, naar Zweedse huizen kijken en ons professioneel aanpassen aan het Scandinavische vakantietempo. En dat bevalt eigenlijk uitstekend.

Vandaag was eigenlijk onze geplande vertrekdag uit Gränna. Althans, volgens ons reisschema. In de praktijk bleek de camping een aanbieding te hebben waar Nederlanders instinctief gevoelig voor zijn: drie nachten verblijven, maar slechts twee betalen. En zodra ergens het woord “gratis” opduikt, verandert een doorsnee Nederlander spontaan in een financieel strateeg. Ineens voelt vertrekken bijna onverantwoord. Als we deze extra dag gewoon hadden moeten betalen, waren we vermoedelijk vroeg in de ochtend alweer onderweg geweest. Maar nu we officieel een “gratis” vakantiedag hadden gekregen, vonden we het onze morele plicht om daar zo lang mogelijk van te profiteren.

Vandaag besloten we eindelijk eens iets cultureels te doen. Nou ja, “cultureel”… we zijn vooral een kilometer naar het centrum van Gränna gewandeld om naar snoep te kijken. Maar in Zweden telt dat blijkbaar gewoon als cultureel erfgoed.

Maandag reden we verder noordwaarts door het Zweedse binnenland: van Älmhult naar het pittoreske stadje Gränna, aan de oever van het immense Vätternmeer. Een flink deel van de route verliep vandaag over de snelweg. Normaal vermijden we dat liever een beetje. Op vakantie rijden we tenslotte liever over kleine wegen door bossen, langs rode houten huisjes en door dorpjes waar de tijd ergens rond 1987 lijkt te zijn blijven hangen. Maar Zweedse snelwegen zijn gelukkig van een totaal andere orde dan de snelwegen in Nederland of Duitsland. Geen eindeloze colonnes vrachtwagens, geen bumperklevende leaseauto’s en geen verkeersinfarcten bij ieder knooppunt. Hier rijd je vaak minutenlang vrijwel alleen, met aan weerszijden bossen, rotsen en meren.

Het Hemelvaartweekend loopt langzaam ten einde en dat merk je direct op de camping in Älmhult. Waar het de afgelopen dagen nog gezellig druk was met gezinnen, campers, caravans, kinderen op stepjes en mensen die voortdurend met een opvouwstoel onder hun arm heen en weer liepen alsof ze deelnamen aan een Scandinavische versie van Expeditie Robinson, keert nu plotseling de rust terug. Auto’s vertrekken af en aan, voortenten verdwijnen in hoog tempo en complete caravans worden met militaire efficiëntie ingepakt. Aan het einde van de middag blijft er eigenlijk nog maar één bevolkingsgroep over: gepensioneerden. Overal zie je rustige echtparen in windjacks die op een campingstoel zitten alsof ze hier de komende drie maanden blijven overwinteren. Niemand heeft haast. Niemand hoeft ergens heen. Sommige mensen lijken zelfs langzaam op te gaan in het Zweedse landschap. Wij blijven voorlopig ook nog even.

Vandaag bleven we in Älmhult. En wie Älmhult zegt, zegt eigenlijk automatisch: IKEA. Of beter gezegd: dit ís IKEA. Niet zomaar een plaats waar toevallig een woonwinkel staat, maar de plek waar het allemaal begonnen is. Voor liefhebbers van Scandinavisch design, Billy-kasten en onmogelijke bouwtekeningen is Älmhult ongeveer wat Mekka is voor pelgrims.

Vanmorgen verlieten we de kust van Skåne en reden we langzaam het Zweedse binnenland in. De route voerde ons via Ystad, Sjöbo, Hörby, Höör, Hässleholm en Osby naar Älmhult. Het was zo’n dag waarop je onderweg bijna ongemerkt ziet hoe het landschap verandert, kilometer na kilometer, alsof Zweden langzaam een ander gezicht laat zien.